Instytut Morski Projekty Opracowanie programu rekultywacji rejonu wyrobisk porefulacyjnych na Zatoce Puck...

Opracowanie programu rekultywacji rejonu wyrobisk porefulacyjnych na Zatoce Puckiej.

Projekt badawczy rozwojowy nr R 14 042 03 finansowany w latach 2007-2009 przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego.
Kierownik tematu: dr Lidia Kruk-Dowgia艂艂o
Jednostka realizuj膮ca:
Instytut Morski w Gda艅sku
Czas trwania projektu:
31.07.2007-30.07.2009
Bud偶et projektu:
900 000 PLN

Cel programu

Zminimalizowanie zmian i odwr贸cenie proces贸w, jakie nast膮pi艂y w 艣rodowisku, po przeprowadzeniu w latach 1989-1996 prac czerpalnych oraz poprawa stanu ekologicznego w贸d rejonu wyrobisk w Zatoce Puckiej – akwenu stanowi膮cego cz臋艣膰 obszar贸w sieci ekologicznej Natura 2000: Zatoka Pucka i P贸艂wysep Helski PLH220032, chronionego zgodnie z Dyrektywa siedliskow膮 oraz Zatoka Pucka PLB220005 chronionego na podstawie Dyrektywy ptasiej.

Projekt zrealizowano zgodnie z za艂o偶onym harmonogramem w latach 2007-2009 wykonuj膮c prace w sze艣ciu zadaniach badawczych:

  • Zadanie 1. Przeprowadzenie bada艅 akustycznych (w tym batymetrycznych wyrobisk oraz obszar贸w wok贸艂 nich) maj膮cych na celu okre艣lenie morfometrii oraz mi膮偶szo艣ci i struktury osad贸w.
  • Zadanie 2. Analiza dotychczas stosowanych metod rekultywacji zar贸wno w 艣rodowisku morskim jak i 艣r贸dl膮dowym w Polsce i na 艣wiecie oraz opracowanie strategii rekultywacji wyrobisk w Zatoce Puckiej.
  • Zadanie 3. Przeprowadzenie w czterech sezonach kompleksowych 艣rodowiskowych bada艅 biologicznych, mikrobiologicznych, sanitarnych, geologicznych, jaki i fizykochemicznych w wyznaczonych rejonach Zatoki Puckiej.
  • Zadanie 4. Ocena stanu jako艣ci 艣rodowiska na podstawie wynik贸w przeprowadzonych bada艅 oraz materia艂贸w archiwalnych.
  • Zadanie 5. Okre艣lenie uwarunkowa艅 i skutk贸w przyrodniczych oraz aspekt贸w formalnoprawnych i ekonomicznych wdro偶enia analizowanych wariant贸w rekultywacji.
  • Zadanie 6. Opracowanie projektu rekultywacji rejonu wyrobisk porefulacyjnych, w tym za艂o偶e艅 programu monitoringu sprawdzaj膮cego efektywno艣膰 wdro偶onego wariantu.

Schemat og贸lny realizacji w latach 2007-2009 bada艅 w rejonie wyrobisk na Zatoce Puckiej.

 

Zestawienie liczby pr贸b pobranych w ramach bada艅 poszczeg贸lnych parametr贸w w latach 2007-2009 w rejonie wyrobisk oraz w wyrobiskach na Zatoce Puckiej.

Wyszczeg贸lnienie
Biologia
Geologia
Mikrobiologia
Chemia




JESIE艃 2007 35 45 45 43 0 32 45 132 72 25 150
艁膮cznie dla bada艅 80 88 209 247
艁膮cznie dla sezonu 624
ZIMA 2008 0 0 0 0 5 0 0 0 75 25 150
艁膮cznie dla bada艅 0 5 0 250
艁膮cznie dla sezonu 255
WIOSNA 2008 0 0 0 0 5 31 41 123 89 25 150
艁膮cznie dla bada艅 0 5 195 264
艁膮cznie dla sezonu 464
LATO 2008 34 42 0 0 5 0 0 0 95 25 150
艁膮cznie dla bada艅 76 5 0 270
艁膮cznie dla sezonu 351
JESIE艃 2008 0 0 0 0 5 0 0 0 10 0 0
艁膮cznie dla bada艅 0 5 0 10
艁膮cznie dla sezonu 15
WIOSNA 2009 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 0
艁膮cznie dla bada艅 0 0 0 2
艁膮cznie dla sezonu 2
艁膮cznie dla parametr贸w 69
87
45
43
20
63
86
255
343
100
600
艁膮cznie w ca艂ym cyklu 156
108
404
1043

 

Zestawienie zak艂ad贸w i laboratori贸w badawczych analizuj膮cych pr贸by i pomiary zebrane na akwenie w rejonie wyrobisk porefulacyjnych na Zatoce Puckiej w latach 2007-2009.

Badane parametry
Zak艂ad/Pracownia Plac贸wka naukowa
Pomiary akustyczne Zak艂ad Oceanografii Operacyjnej Instytut Morski w Gda艅sku
Zoobentos Samodzielna Pracownia Ekologii Instytut Morski w Gda艅sku
Fitobentos Samodzielna Pracownia Ekologii Instytut Morski w Gda艅sku
Mikrobiologia (osady, woda) Zak艂ad Ochrony 艢rodowiska i Higieny Gda艅ski Uniwersytet Medyczny
Chemia osad贸w (do analiz : wilgotno艣ci) Zak艂ad Chemii Morza i Ochrony Uniwersytet Gda艅ski
Wody naddenne i porowe Zak艂ad Chemii Morza Uniwersytet Gda艅ski
Chemia osad贸w (do analiz : zawarto艣ci zwi膮zk贸w fosforu) Pracownia Hydrobiologii Stosowanej,
Instytutu Ekologii i Ochrony
Uniwersytet Miko艂aja Kopernika w Toruniu
Chemia osad贸w (do analiz : zawarto艣膰 metali ci臋偶kich, WWA i PCB) Zak艂ad Ochrony 艢rodowiska Instytut Morski w Gda艅sku
Geologia (osady) Zak艂ad Geologii Morza Uniwersytet Gda艅ski
Geologia (pu艂apki sedymentacyjne) Zak艂ad Geologii Morza Uniwersytet Gda艅ski

 

Prezentacja wynik贸w projektu

W ramach projektu zorganizowano seminaria naukowe, na kt贸rych przedstawiono wyniki bada艅 i prac koncepcyjnych:

  1. Seminarium pn.: „Antropogeniczne przekszta艂cenia dna Zatoki Puckiej w rejonie wyrobisk porefulacyjnych” zorganizowane przez Sekcj臋 Geologii Morza Komitetu Bada艅 Morza PAN i Samodzieln膮 Pracowni臋 Ekologii Instytutu Morskiego w Gda艅sku w dniu 21 listopada 2008 roku w Instytucie Oceanografii Uniwersytetu Gda艅skiego w Gdyni.
    Wykaz zaprezentowanych referat贸w:
    1. J臋drasik J. 2008. Wp艂yw zmian batymetrycznych na hydrodynamik臋 w贸d Zatoki Puckiej,
    2. Opio艂a R., L. Kruk-Dowgia艂艂o 2008. Charakterystyka bada艅 艣rodowiskowych – I i II etapu projektu,
    3. Kruk-Dowgia艂艂o L., R. Opio艂a 2008. Rekultywacja rejonu wyrobisk porefulacyjnych w Zatoce Puckiej – strategia rozwi膮zywania problem贸w,


       
    4. 艁臋czy艅ski L. 2008. Zmiany morfometryczne dna w wyrobiskach na podstawie analizy archiwalnych i wsp贸艂czesnych wynik贸w bada艅 echosonda偶owych,
    5. Graca B. 2008. Wp艂yw g艂臋bokiej refulacji na warunki chemiczne osad贸w,
    6. Bartoszewicz M., M. Cieszy艅ska, M. Michalska, J. Nowacki 2008. Wyniki bada艅 mikrobiologicznych pr贸b w贸d i osad贸w dennych z rejon贸w wyrobisk porefulacyjnych na Zatoce Puckiej,
    7. Wi艣niewski R. 2008. Przegl膮d metod rekultywacji w r贸偶nych zbiornikach wodnych z uwzgl臋dnieniem specyfiki do艂贸w porefulacyjnych w Zatoce Puckiej,


       
    8. Burska D. 2008. Jako艣膰 materii organicznej w osadach wyrobisk porefulacyjnych. 
  2. Seminarium pn.: „Propozycja programu rekultywacji rejonu wyrobisk porefulacyjnych Zatoki Puckiej” zorganizowane przez Sekcj臋 Geologii Morza Komitetu Bada艅 Morza PAN i Samodzieln膮 Pracowni臋 Ekologii Instytutu Morskiego w Gda艅sku w dniu 18 czerwca 2009 roku w Instytucie Oceanografii Uniwersytetu Gda艅skiego w Gdyni.
    Wykaz zaprezentowanych referat贸w:
    1. Dubrawski R., M. Micha艂ek-Pogorzelska 2009. Ocena jako艣ci osad贸w powierzchniowych wyrobisk i przyleg艂ego przybrze偶a na podstawie wybranych parametr贸w chemicznych,
    2. Kruk-Dowgia艂艂o L., P. Brzeska 2009. Wp艂yw i minimalizacja skutk贸w prac czerpalnych na 艂膮ki podwodne Zatoki Puckiej,
    3. Osowiecki A., M. B艂e艅ska, M. Micha艂ek-Pogorzelska 2009. Ocena jako艣ci ekologicznej wyrobisk porefulacyjnych i rejonu lokalizacji w zatoce Puckiej na podstawie zoobentosu,
    4. Dubrawski R., M. Micha艂ek-Pogorzelska 2009. Ocena skutk贸w wyst膮pienia „szkody” w 艣rodowisku Zatoki Puckiej w wyniku prac czerpalnych,
    5. Pruszak Z., M. Szmytkiewicz 2009. Ocena naturalnych mo偶liwo艣ci denaturalizacji wyrobisk oraz uwarunkowania techniczne programu rekultywacji wyrobisk porefulacyjnych w zatoce Puckiej,
    6. Wi艣niewski R. 2009. Propozycje dzia艂a艅 rekultywacyjnych rejonu wyrobisk porefulacyjnych na Zatoce Puckiej uwzgl臋dniaj膮ce dotychczasow膮 wiedz臋 o sposobach rekultywacji zdegradowanych akwen贸w,
    7. Py膰 D. 2009. Podstawy prawne dzia艂a艅 naprawczych w ramach programu rekultywacji rejonu wyrobisk porefulacyjnych w Zatoce Puckiej,
    8. Kruk-Dowgia艂艂o L., R. Dubrawski, R. Wi艣niewski, R. Opio艂a, H. Boniecka, H. Cylkowska 2009. Propozycja wariant贸w rekultywacji rejonu wyrobisk porefulacyjnych Zatoki Puckiej.


       
  3. W dniu 26 czerwca 2009 roku w Instytucie Morskim w Gda艅sku zorganizowano warsztaty, na kt贸rych zaprezentowano opracowany Program rekultywacji wyrobisk na Zatoce Puckiej. W spotkaniu wzi臋li udzia艂 autorzy Programu oraz przedstawiciele Regionalnej Dyrekcji Ochrony 艢rodowiska w Gda艅sku, Urz臋du Morskiego w Gdyni. Om贸wiono szczeg贸艂owo aspekty formalnoprawne, ekonomiczne i techniczne wdro偶enia Programu. Uzgodniono z przedstawicielami w艂adz dalszy tok post臋powania, maj膮cy na celu doprowadzenie do realizacji przyj臋tych za艂o偶e艅.

    Raport ko艅cowy projektu zosta艂 przekazany do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy偶szego.

W po艂owie pa藕dziernika 2009 roku uka偶e si臋 monografia pt. „Program rekultywacji wyrobisk w Zatoce Puckiej. Przyrodnicze podstawy i uwarunkowania” pod redakcj膮 Lidii Kruk-Dowgia艂艂o i Rados艂awa Opio艂a, podsumowuj膮ca wyniki bada艅 projektu. Monografia sk艂ada si臋 z 4 cz臋艣ci i 23 nast臋puj膮cych rozdzia艂贸w:

Spis tre艣ci

  1. Wprowadzenie
    1. Rekultywacja wyrobisk – szans膮 dla Zatoki Puckiej
      Lidia Kruk-Dowgia艂艂o
    2. Geneza wyrobisk oraz dotychczasowe propozycje ich rekultywacji
      Rados艂aw Opio艂a, Lidia Kruk-Dowgia艂艂o
    3. Stan bada艅 nad ocen膮 jako艣ci ekologicznej 艣rodowiska i minimalizacj膮 skutk贸w prac czerpalnych w wodach morskich
      Monika Micha艂ek-Pogorzelska, Marek Kuli艅ski
    4. Charakterystyka przyrodnicza rejonu wyrobisk oraz obszary chronione na Zatoce Puckiej.
      Rados艂aw Opio艂a, Lidia Kruk-Dowgia艂艂o
  2. Merytoryczne podstawy za艂o偶e艅 programu rekultywacji wyrobisk na podstawie danych archiwalnych i wynik贸w bada艅 z lat 2007 i 2008
    1. Strategia i metodyka bada艅 艣rodowiskowych przeprowadzonych w 2007 i 2009 roku
      Rados艂aw Opio艂a, Lidia Kruk-Dowgia艂艂o
    2. Wp艂yw wyrobisk na zmiany batymetryczne i hydrodynamik臋 w贸d w Zatoce Puckiej
      Jan J臋drasik
    3. Analiza profili sejsmoakustycznych w wyrobiskach na Zatoce Puckiej
      Stanis艂aw Rudowski, Kazimierz Szefler, Jaros艂aw Nowak, 艁ukasz Gajewski
    4. Morfometria wyrobisk
      Leszek 艁臋czy艅ski
    5. Warunki geologiczne w wyrobiskach i przyleg艂ych rejonach dna Zatoki Puckiej
      Halina Piekarek-Jankowska, Angelika Bogacz, Agnieszka Kubowicz-Grajewska, Grzegorz Kolat
    6. Ocena oddzia艂ywania wyrobisk na chemizm osad贸w i w贸d naddennych
      Bo偶ena Graca, Dorota Burska
    7. Zanieczyszczenie i warunki chemiczne osad贸w powierzchniowych rejonu wyrobisk Zatoki Puckiej (wiosna, jesie艅 2008)
      Rajmund Dubrawski, Barbara Aftanas, Monika Micha艂ek-Pogorzelska, Stanis艂aw Wi艣niewski
    8. Ocena jako艣ci osad贸w powierzchniowych wyrobisk i przyleg艂ego przybrze偶a na podstawie wybranych parametr贸w chemicznych
      Rajmund Dubrawski, Monika Micha艂ek-Pogorzelska.
    9. Ocena stanu mikrobiologicznego w贸d i osad贸w dennych w rejonie wyrobisk na Zatoce Puckiej
      Maria Bartoszewicz, Ma艂gorzata Michalska, Jacek Nowacki, Monika Cieszy艅ska
    10. Wp艂yw prac czerpalnych na flor臋 denn膮 Zatoki Puckiej i propozycje dzia艂a艅 naprawczych
      Lidia Kruk-Dowgia艂艂o, Paulina Brzeska
    11. Ocena jako艣ci ekologicznej wyrobisk i rejonu ich lokalizacji w Zatoce Puckiej na podstawie zoobentosu
      Andrzej Osowiecki, Magdalena B艂e艅ska, Monika Micha艂ek-Pogorzelska
  3. Opracowanie za艂o偶e艅 programu rekultywacji rejonu wyrobisk
    1. Analiza podstaw prawnych programu rekultywacji wyrobisk w Zatoce Puckiej
      Dorota Py膰
    2. Pr贸ba oceny skutk贸w wyst膮pienia „szkody” w 艣rodowisku Zatoki Puckiej w wyniku prac czerpalnych
      Monika Micha艂ek-Pogorzelska, Rajmund Dubrawski
    3. Za艂o偶enia do projektu rekultywacji wyrobisk na podstawie wynik贸w bada艅 chemicznych
      Bo偶ena Graca, Dorota Burska, Jerzy Bola艂ek
    4. Propozycje dzia艂a艅 rekultywacyjnych rejonu wyrobisk na Zatoce Puckiej uwzgl臋dniaj膮ce dotychczasow膮 wiedz臋 o sposobach rekultywacji zdegradowanych akwen贸w
      Ryszard Wi艣niewski
    5. Ocena naturalnych mo偶liwo艣ci renaturalizacji wyrobisk oraz uwarunkowania techniczne programu rekultywacji wyrobisk w Zatoce Puckiej
      Zbigniew Pruszak, Marek Szmytkiewicz
    6. Charakterystyka morfologiczna i w艂a艣ciwo艣ci wyrobisk w aspekcie ich rekultywacji
      Rajmund Dubrawski, Monika Micha艂ek-Pogorzelska
  4. Dzia艂ania naprawcze minimalizuj膮ce skutki prac czerpalnych prowadzonych w latach 1989-1996
    1. Program rekultywacji wyrobisk na Zatoce Puckiej
      Lidia Kruk-Dowgia艂艂o, Rados艂aw Opio艂a, Rajmund Dubrawski, Ryszard Wi艣niewski, Helena Boniecka, Hanna Cylkowska, Andrzej Osowiecki
    2. Opracowanie za艂o偶e艅 programu monitoringu sprawdzaj膮cego efekty wdro偶onego programu rekultywcji wyrobisk porefulacuyjnych na Zatoce Puckiej
      Lidia Kruk-Dowgia艂艂o, Rados艂aw Opio艂a, Helena Boniecka, Rajmund Dubrawski

 

 

Korzystaj膮c z naszej strony wyra偶asz zgod臋 na wykorzystywanie przez nas plik贸w cookies